Yıl 2015, Cilt 39, Sayı 1, Sayfalar 169 - 180 2015-01-30

ARGUVAN ÖRNEKLEMİNDE “DEDE SAZI”NIN ORGANOLOJİSİ VE İCRA ÖZELLİKLERİ

Sinan Haşhaş [1] , Ünal İmik [2] , Can Aydoğdu [3]

554 1178

Malatya/Arguvan has an important place in Turkish folk music repertory/doctrine in national scale with specific features (dialect, tone, larynx etc.) they developed and its folk song and unmetered folk song. Moreover, with the

Malatya/Arguvan ilçesi, türküleri ve uzun havalarıyla kendine has geliştirdiği çeşitli özellikler (ağız, üslup, hançere vb.) ile ulusal ölçekte Geleneksel Türk Halk Müziği repertuvarı/nazariyatı için önemli bir yere sahiptir. Ayrıca yörede hâkim olan Alevi- Bektaşi inancının etkisiyle yörenin halk müziği kültürü şekillenmekte ve kendine has özellikleri ile öne çıkmaktadır. Bu bağlamda yörede kullanılan çalgıların da çeşitli karakteristikler geliştirerek yöreye özgü organolojik ve icra/üslup özellikleri ile ortaya çıktıklarını söylemek mümkündür. Araştırmada; Arguvan yöresinde özellikle Alevi topluluklarının gerçekleştirdikleri Cem ibadetlerinde önemli bir yere/değere sahip olan ve yörede genellikle “Dede Sazı” olarak adlandırılan çalgının organolojisi ve icra özelliklerinin belirlenmesine yönelik kapsamlı çalışmalar yapılmıştır. Araştırma doğrultusunda; Arguvan yöresinde “Dede Sazı” olarak adlandırılan çalgının genellikle 12 perdeli ve 3 telli olarak ayrıca tezene kullanılmadan çeşitli parmak vuruşlarıyla icra edildiği, bu çalgının perdeleri ve tellerine çeşitli simgesel anlamlar yüklendiği, Si bemol 2 perdelerinin bağlama ailesindeki sazlara oranla daha tiz konumlandırıldığı, teknesinin (ses haznesi) keskin hatlarından dolayı (konik) balta saz olarak da adlandırıldığı, adı geçen çalgının genellikle Arguvan/Sinemil köyünde yaşayan saz yapımcıları tarafından yapılmasından dolayı yörede “Balta Ağızlı Sinemil Sazı” olarak da adlandırıldığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

Arguvan, Bağlama, Dede Sazı, Halk Müziği.
  • EMNALAR, Atınç (1998), “Tüm Yönleri ile Türk Halk Müziği ve Nazariyatı”, Ege Üniversitesi Basımevi, İzmir.
  • EROĞLU, Seval (2011), “Arguvan Yöresinde İcra Edilen Semahların Müzikal Analizi”, İstanbul Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
  • ÖGEL, Bahaeddin (1987), “Türk Kültür Tarihine Giriş ” Kültür ve Turizm Ba- kanlığı Yayınları, Ankara.
  • PARLAK, Erol (2000), “Türkiye’de El İle (Şelpe) Bağlama Çalma Geleneği ve Çalış Teknikleri”, T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.
  • PEKŞEN, Gani (2008), “Gönül Erenlerinin Sesi”, 1.Ulusal Arguvan Sempozyu- mu, Ankara Arguvanlılar Derneği, Ankara.
  • TEMİZ, Muharrem (2010), “Arguvan’ın Müzik Kültürü Tarihinde Bir Yolculuk ”, Arguvan Yolu Dergisi, Malatya. KİŞİSEL GÖRÜŞMELER
  • BAKIR, Abdullah (2014), Kişisel Görüşme (Malatya İli, Arguvan İlçesi, Ermişli Köyü, Emirler Mezrası).
  • KARAKURT, Mehmet (2014), Kişisel Görüşme (Tunceli İli, Hozat İlçesi).
Birincil Dil tr
Konular
Dergi Bölümü Articles
Yazarlar

Yazar: Sinan Haşhaş

Yazar: Ünal İmik

Yazar: Can Aydoğdu

Bibtex @ { cumusosbil59516, journal = {Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {1305-5143}, eissn = {1305-5143}, address = {Cumhuriyet Üniversitesi}, year = {2015}, volume = {39}, pages = {169 - 180}, doi = {}, title = {ARGUVAN ÖRNEKLEMİNDE “DEDE SAZI”NIN ORGANOLOJİSİ VE İCRA ÖZELLİKLERİ}, key = {cite}, author = {İmik, Ünal and Haşhaş, Sinan and Aydoğdu, Can} }
APA Haşhaş, S , İmik, Ü , Aydoğdu, C . (2015). ARGUVAN ÖRNEKLEMİNDE “DEDE SAZI”NIN ORGANOLOJİSİ VE İCRA ÖZELLİKLERİ. Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 39 (1), 169-180. Retrieved from http://cumhuriyet.dergipark.gov.tr/cumusosbil/issue/4352/59516
MLA Haşhaş, S , İmik, Ü , Aydoğdu, C . "ARGUVAN ÖRNEKLEMİNDE “DEDE SAZI”NIN ORGANOLOJİSİ VE İCRA ÖZELLİKLERİ". Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 39 (2015): 169-180 <http://cumhuriyet.dergipark.gov.tr/cumusosbil/issue/4352/59516>
Chicago Haşhaş, S , İmik, Ü , Aydoğdu, C . "ARGUVAN ÖRNEKLEMİNDE “DEDE SAZI”NIN ORGANOLOJİSİ VE İCRA ÖZELLİKLERİ". Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 39 (2015): 169-180
RIS TY - JOUR T1 - ARGUVAN ÖRNEKLEMİNDE “DEDE SAZI”NIN ORGANOLOJİSİ VE İCRA ÖZELLİKLERİ AU - Sinan Haşhaş , Ünal İmik , Can Aydoğdu Y1 - 2015 PY - 2015 N1 - DO - T2 - Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 169 EP - 180 VL - 39 IS - 1 SN - 1305-5143-1305-5143 M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi ARGUVAN ÖRNEKLEMİNDE “DEDE SAZI”NIN ORGANOLOJİSİ VE İCRA ÖZELLİKLERİ %A Sinan Haşhaş , Ünal İmik , Can Aydoğdu %T ARGUVAN ÖRNEKLEMİNDE “DEDE SAZI”NIN ORGANOLOJİSİ VE İCRA ÖZELLİKLERİ %D 2015 %J Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi %P 1305-5143-1305-5143 %V 39 %N 1 %R %U
ISNAD Haşhaş, Sinan , İmik, Ünal , Aydoğdu, Can . "ARGUVAN ÖRNEKLEMİNDE “DEDE SAZI”NIN ORGANOLOJİSİ VE İCRA ÖZELLİKLERİ". Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 39 / 1 (Ocak 2015): 169-180.